ซอมเมลเย่ (Sommelier)
“ซอมเมลเย่” (pronounced some-mel-yea) ถือเป็นอาชีพเฉพาะทางที่ได้รับความนิยมในต่างแดนมานานนับสิบปี โดยเฉพาะประเทศในแถบตะวันตกและประเทศญี่ปุ่น
ต่อมาหลังจากฮ่องกงประกาศยกเลิกภาษีไวน์ ทำให้ไวน์ทะลักเข้าประเทศจีนเหมือนเขื่อนแตก อาชีพซอมเมลเย่จึงกลายเป็นอาชีพสุดฮิตติดอันดับอาชีพหนึ่งของประเทศจีนและประเทศในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ในประเทศไทยอาชีพซอมเมลเย่ถือเป็นเรื่องใหม่ เริ่มเป็นที่กล่าวขานในแวดวงไวน์ โรงแรม และร้านอาหารมากขึ้น เมื่อนิตยสารไวน์ ทูเดย์ จัดการแข่งขัน Thailand’s Best Sommelier ในปี พ.ศ. 2551 และจัดต่อเนื่องกันทุกปี
หลังจากมีการประกาศใช้กฎหมายฉบับรัฐบาลเผด็จการครองเมือง ทำให้การประชาสัมพันธ์และโฆษณาไวน์ลดน้อยลง เจ้าหน้าที่สาธารณสุขบางกลุ่มและสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ต่างดาหน้ากันต่อต้านเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เสมือนจะให้สูญพันธุ์ไปจากผืนแผ่นดินไทย
ในฐานะที่ผู้เขียนเคยเป็นบุคลากรด้านอาหารและเครื่องดื่ม แม้จะไม่มีโอกาสปกป้องอาชีพที่เคยเลี้ยงตัวมา แต่ด้วยความมุ่งมั่นที่จะช่วยให้อาชีพนี้คงอยู่ต่อไปได้อย่างมีศักดิ์ศรีและยั่งยืนเหมือนอาชีพหมอและนักกฎหมาย จึงใคร่ขอนำคำถามหลากหลายที่เกียวข้องกับอาชีพซอมเมลเย่ และหลักสูตร The Court of Master Sommeliers (CMS) มาเฉลยให้แก่ผู้ที่จะก้าวเข้ามาในอาชีพนี้ รวมทั้งผู้ที่ต้องการพัฒนาความรู้ด้านบริหารและบริการไวน์เพื่อเป็นแนวทางในการศึกษาในระดับที่สูงขึ้น
คำถามบ่อยครั้ง (FREQUENTLY ASKED QUESTIONS)
ต้องการทำงานเป็น “ซอมเมลเย่” จะเริ่มต้นอย่างไร?
สำหรับผู้ที่ทำงานในโรงแรม ร้านอาหาร และร้านไวน์อยู่แล้ว สามารถฝึกฝนด้านการบริการไวน์ได้ โดยผู้ปฎิบัติจะต้องเรียนรู้เรื่องไวน์ควบคู่กันไปด้วย หากได้รับการอบรมและฝึกงานจากผู้ชำนาญการก็จะสามารถปฏิบัติงานได้ในระดับหนึ่ง แต่ยังไม่ถือว่าเป็นซอมเมลเย่ หรือ เรียกตัวเองว่า “ซอมเมลเย่” ได้อย่างเต็มความภาคภูมิ
“ซอมเมลเย่” ที่ผ่านการอบรมเรื่องไวน์ รวมทั้งภาคบริการและทฤษฎีจนเกิดความชำนาญและสอบผ่านหลักสูตรไวน์ในระดับต่าง ๆ ของสถาบันที่เปิดสอน อาทิ The Court of Master Sommeliers (CMS) หรือสถาบันไวน์อื่น ๆ และได้รับประกาศนียบัตรรับรอง จึงจะสามารถเรียกตัวเองว่า “ซอมเมลเย่” ได้อย่างสมเกียรติ
เมื่อได้รับประกาศนียบัตรรับรองให้เป็น “ซอมเมลเย่” จึงถือได้ว่าเป็นผู้เชี่ยวชาญในอาชีพเฉพาะทางของด้านอาหารและเครื่องดื่มแขนงหนึ่ง
สำหรับผู้ที่ไม่เคยผ่านงานด้านโรงแรม หรือร้านอาหารหรูมาก่อน สามารถศึกษาเรื่องไวน์ด้วยตนเอง โดยการอ่านหนังสือไวน์ ท่องอินเทอร์เน็ต หรือสมัครเข้าทำงานในโรงแรม ในด้านอาหารและเครื่องดื่ม หรือร้านอาหารหรูที่มีการบริการไวน์ หรืออาจจะเลือกเดินทางไปศึกษาด้านไวน์อย่างเต็มรูปแบบในวิทยาลัยหรือมหาวิทยาลัยในต่างประเทศ ก็ได้
ปัจจุบันในประเทศไทยยังไม่มีสถาบันใดของรัฐเปิดสอนและรับรองความรู้ด้านไวน์ อาจเป็นเพราะภาษีไวน์แพงและกฎหมายห้ามโปรโมทเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ขวางทางอยู่
ทำไมนักบริการไวน์ทั่วโลกนิยมหลักสูตร The Court of Master Sommeliers (CMS)
หลักสูตรอบรมและสอบ “Introductory Course & Examination” และ “Certified Sommelier Examination” ถือเป็นหลักสูตรที่ดีที่สุดและเป็นที่นิยมสูงสุดของผู้ที่ทำงานในสาขาอาชีพอาหารและเครื่องดื่ม โดยเฉพาะผู้ที่ทำงานในโรงแรม รีสอร์ท ร้านอาหาร เรือสำราญ และสายการบิน
ผู้ที่จบหลักสูตร “Certified Sommelier” ของ The Court of Master Sommeliers กำลังเป็นที่ต้องการของโรงแรม รีสอร์ท ร้านอาหารหรู เรือสำราญ และสายการบินชั้นนำ ทั่วโลก อีกทั้งจะได้รับผลตอบแทนสูง และมีโอกาสก้าวหน้าในอาชีพอย่างรวดเร็ว
หลักสูตร The Court of Master Sommeliers (CMS) แตกต่างกับ Wine and Spirit Education Trust (WSET) อย่างไร
ในประเทศอังกฤษ WSET เป็นหลักสูตรที่ได้รับความนิยมโดยบุคคลทั่วไป และผู้ที่ต้องการเข้าสู่ธุรกิจไวน์ โดยเฉพาะนักชิมไวน์ นักวิจารณ์ไวน์ และนักเขียนไวน์ ที่ต้องการก้าวไปสู่การเป็นมาสเตอร์ ออฟ ไวน์ (Master of Wine) ซึ่งบุคคลที่มีชื่อเสียงด้านไวน์ในระดับนานาชาติส่วนใหญ่จะผ่านหลักสูตรนี้
หลักสูตร CMS ถือเป็นหลักสูตรที่เหมาะกับผู้ที่ทำงานด้านอาหารและเครื่องดื่มในโรงแรมและร้านอาหารหรูมากที่สุด โดยเฉพาะผู้ให้บริการด้านไวน์ที่ต้องการได้รับการรับรองว่าเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านไวน์และการบริการ
ในประเทศไทย WSET เปิดอบรมโดยผู้ค้าไวน์ที่ได้รับการแต่งตั้ง โดยเน้นให้บริการแก่ลูกค้าที่เป็นโรงแรมและร้านอาหารที่ตกลงซื้อไวน์ตามที่ผู้ค้ากำหนด การอบรมและจัดสอบดำเนินการโดยผู้ที่จบในระดับที่สูงกว่าผู้เข้าอบรมเพียงชั้นเดียว เช่น ในระดับ Intro และ Intermediate จะจัดอบรมโดยผู้ที่จบหลักสูตร Advance และในระดับ Advance จะจัดอบรมโดยผู้ที่จบในระดับ Diploma เป็นต้น
หลักสูตร CMS ทุกระดับ จัดอบรมและสอบโดยคณะมาสเตอร์ (Master Sommeliers) ที่เดินทางมาจากต่างประเทศตั้งแต่ 3 คนขึ้นไป โดยผู้เข้าอบรมต้องเสียค่าอบรมและสอบตามอัตราที่กำหนด
หลักสูตร “Introductory Course & Examination และ Certified Sommelier Examination” ในประเทศไทย จัดขึ้นครั้งแรกเมื่อไรและจะจัดอีกเมื่อไร
หลักสูตร “Introductory Course & Examination และ Certified Sommelier Examination” ของ The Court of Master Sommeliers จัดขึ้นในประเทศไทยครั้งแรก ระหว่าง 30 พฤษภาคม – 3 มิถุนายน พ.ศ. 2554
สำหรับครั้งที่ 2 มีกำหนดจัดขึ้นระหว่าง 26-30 มีนาคม พ.ศ. 2555 แต่เนื่องจากน้ำท่วมใหญ่ช่วงปลายปี 2554 ทำให้กำหนดการเดิมถูกยกเลิก
สำหรับผู้สนใจเข้าอบรมและสอบ สามารถลงทะเบียนได้โดยการกรอกข้อมูลแสดงความจำนงและชำระมัดจำ ในเว็บไซต์ www.thailandwinetoday.com
กำหนดการใหม่จะจัดอบรมและสอบ ระหว่างวันที่ 2-6 กรกฎาคม 2555
เมื่อมีผู้ลงทะเบียนครบ 30 คน ผู้จัดจะแจ้งยืนยันเป็นทางการให้ทราบอีกครั้ง
ทำไมกำหนดให้ผู้เข้าอบรม Introductory & Certified Sommelier Examination ต้องมีประสบการณ์ด้านไวน์ไม่น้อยกว่า 3 ปี และวุฒิปริญญาตรี
หลักสูตร The Court of Master Sommeliers เป็นหลักสูตรภาษาอังกฤษ 100 เปอร์เซ็นต์ ผู้เข้าอบรมต้องอ่านหนังสือไวน์ที่ได้รับการแนะนำ ในการสอบจะมีข้อเขียน (ปรนัยและอัตนัย) สัมภาษณ์ ภาคทฤษฎีและปฏิบัติรวมอยู่ด้วย หากผู้เข้าอบรมมีประสบการณ์ด้านไวน์ สามารถอ่าน เขียน และเข้าใจภาษาอังฤษได้ดี ก็จะไม่เป็นอุปสรรค
ในกรณีที่ผู้เข้าอบรมผ่านงานด้านบริการไวน์มาน้อย การศึกษาต่ำกว่าระดับปริญญาตรี ผู้จัดหลักสูตรในประเทศไทยเกรงว่าผู้เข้าอบรมจะตามไม่ทัน จึงได้กำหนดหลักเกณฑ์ดังกล่าวไว้เพียงเพื่อให้ผู้เข้าอบรมพิจารณา
แต่ถ้าหากผู้เข้าอบรมมีความมั่นใจว่าภาษาอังกฤษอยู่ในเกณฑ์ดี มีความรู้เรื่องไวน์ขั้นพื้นฐานดีก็สามารถสมัครเข้าอบรมและสอบ ในหลักสูตร The Course of Master Sommeliers ในประเทศไทยได้
ทำไมค่าอบรมและสอบ The Court of Master Sommeliers in Bangkok ราคาสูง
ในประเทศแถบเอเชีย (สิงคโปร์ มาเลเซีย จีน ฮ่องกง และมาเก๊า) คิดค่าอบรมและสอบในราคาใกล้เคียงกัน ประมาณ 70,000 บาท – 85,000 บาท ต่อคน ขึ้นอยู่กับจำนวนผู้สมัครเข้าอบรม
ในประเทศไทยคิดราคา 75,000 บาท + VAT ต่อคน และกำหนดผู้สมัครเข้าอบรม 30 คนขึ้นไป แต่หากมีผู้เข้าอบรมเกิน 40 คน ราคาจะลดลง
ถ้าสอบไม่ผ่านและต้องการสอบใหม่ ต้องเสียค่าธรรมเนียมอีกหรือไม่
ผู้เข้าอบรมและสอบหลักสูตร CMS Introductory Course & Examination ไม่ผ่าน จะไม่ได้รับสิทธิ์ให้สอบ “Certified Sommelier”
หากต้องการสอบ CMS Introductory Course ใหม่ จะต้องเริ่มต้นใหม่ โดยชำระค่าอบรมและค่าสอบเหมือนครั้งแรก
ผู้สอบ “Certified Sommelier Examination” ไม่ผ่าน หากต้องการสอบใหม่ จะต้องชำระค่าธรรมเนียมสอบใหม่ (25,000 บาท)
หลักสูตร The Court of Master Sommeliers เปิดอบรมและสอบในประทศใดบ้าง
The Court of Master Sommeliers บริหารโดย 2 องค์กรใหญ่ คือ The Court of Master Sommeliers (www.courtofmastersommeliers.org) ในประเทศอังกฤษ และ The Court of Master Sommeliers (www.mastersommeliers.org) ในอเมริกา โดยเปิดอบรมและสอบตามโปรแกรมที่กำหนดและจะประกาศไว้ในเว็บไซต์
ในเอเชีย The Court of Master Sommeliers เปิดหลักสูตรอบรมในประเทศไทย มาเลเซีย สิงคโปร์ ฮ่องกง มาเก๊า จีน และออสเตรเลีย
“CMS Certified Sommelier” และ “Master Sommelier” จะได้รับเงินเดือนประมาณเท่าไร
ในต่างประเทศ “เซอร์ติไฟด์ ซอมเมลเย่” (CMS Certified Sommelier) จะได้รับเงินเดือนประมาณ 2,500 - 3,000 เหรียญสหรัฐ ขึ้นอยู่กับประสบการณ์และความสามารถของแต่ละคน
ในประเทศจีน เซอร์ติไฟด์ ซอมเมลเย่ ได้รับเงินเดือนประมาณ 25,000 หยวน หรือ 125,000 บาท ต่อเดือน
ในประเทศสิงคโปร์ เซอร์ติไฟด์ ซอมเมลเย่ (ระดับแชมป์เปียนของสิงคโปร์และมาเลเซีย) ทำงานในโรงแรมและร้านอาหารชั้นนำ ได้รับเงินเดือนประมาณ 90,000 -120,000 บาท ต่อเดือน
ในประเทศไทย โรงแรมและรีสอร์ทชั้นนำ (บางแห่ง) ตั้งเงินเดือนซอมเมลเย่ไว้ที่ 50,000-75,000 บาท ต่อเดือน
มาสเตอร์ ซอมเมลเย่ (Master Sommelier - MS) ในรัฐแคลิฟอร์เนีย ได้รับเงินเดือนสูงถึงปีละ 180,000 เหรียญ หรือ ประมาณ 450,000 บาท ต่อเดือน (ไม่รวมรายได้พิเศษอื่น ๆ)
อาชีพซอมเมลเย่ ติดอันดับ 1 ใน 9 จากการสำรวจอาชีพสุดฮิตที่มีรายได้ดี ในปี 2008 ของซีเอ็นเอ็น (CNN) - The Nine Cool Jobs That Pay Well by CNN
ข้อมูลโดย โจ ศรีวารินทร์ – พ.ศ. 2555
|
